تبلیغات
/////////سلامت.......... - همه چیز درمورد دیسک کمر
 
نظر از شما مطلب از من

همه چیز درمورد دیسک کمر

نوشته شده توسط :متین قصابی
دوشنبه 24 مرداد 1390-10:43 ق.ظ

علل بیماری

در ایجاد بیماری دیسک کمر عوامل زمینه‌ای مانند ژنتیک مطرح می‌باشد ولی اصولا بیرون زدگی و پاره‌ شدن دیسک در اثر استفاده ناصحیح از مهره‌ها و طرز رفتار ناصحیحی است که افراد با بدن خود انجام می‌دهند. در حیوانات چهارپا اصولا چیزی به نام پارگی دیسک کمر نداریم و این بیماری بهایی می‌باشد که انسان برای راست ایستادنش می‌‌پردازد. به علت فشاری که برآیند نیروهای وزن آدم روی مرکز ثقل وارد می‌کند و فشاری که روی آن ناحیه از مهره‌های تحتانی کمر وارد می‌شود، ستون فقرات بار بیش‌تری را نسبت به سایر قسمت‌ها تحمل می‌کند و علت این که ما بیش‌تر بیماری‌های دیسک را در این نواحی می‌بینیم همین می‌باشد. شایع‌ترین محل درگیری دیسک کمری در کشور ایران مهره‌های 4 و 5 و در کشورهای اروپایی معمولا مهره‌های 5 کمری و یکم خاجی می‌باشد و این تقاوت به علت نوع استخوان بندی می‌باشد. در ایران به طور معمول لگن‌ها برجسته‌تر هستند، ولی در اروپا لگن‌ها صاف‌تر می‌باشند.

در کل می توان گفت که ضعیف‌ شدن‌ و پارگی‌ بافت‌ دیسک‌، باعث‌ وارد آمدن‌ فشار به‌ رشته‌های‌ عصبی‌ عبوری‌ از درون‌ کانال‌ ستون‌ فقرات‌ می‌شود. این‌ از هم‌ گسیختگی‌ بافت‌ دیسکی‌ در اثر آسیب‌ ناگهانی‌ یا استرس‌ مزمن‌ مثلاً به‌ علت‌ بلندکردن‌ مدام‌ اشیای‌ سنگین‌ یا چاقی، به‌ وجود می‌آید. فتق صفحه مهره‌ای ناشی از خم شدن از کمر بدون جمع کردن زانوها و اجرای حرکات چرخشی می‌باشد، چون فشار زیادی را بر صفحه بین مهره‌ای وارد می‌آورد. فشار مکرر به شکل فزاینده‌ای مقاومت صفحه را تضعیف نموده و موجب بیرون‌زدگی و فتق آن می‌شود. عوامل خطرآفرین شامل کار شدید جسمی، ورزش سخت یا توان فرسا، عضلات ضعیف شکمی و پشت، وزنه‌برداری‌، عدم‌ آمادگی‌ جسمانی‌ و پیچش‌ ناگهانی‌ و شدید بدن‌ یا پرش‌ از ارتفاع‌ زیاد است. برای پیشگیری‌، اشیاء را با روش‌ درست‌ بلند کنید و برای‌ حفظ‌ توان‌ و قدرت‌ عضلانی‌ مناسب‌، مرتباً ورزش‌ کنید.

 پاره شدن دیسک طبق آمارهای موجود در خانم‌ها بیش‌تر است و معمولا در قسمت چپ دیده می‌شود. طرز نشستن، راه رفتن و خوابیدن و نوع بلند کردن اجسام و حمل آن‌ها در ایجاد دیسک کمر بسیار موثر می‌باشد. به عنوان مثال اگر می‌خواهیم کتابی را با خود حمل کنیم، هر چه به بدن نزدیک‌تر نگه داریم فشاری که به دیسک‌ها وارد می‌آید کم‌تر خواهد بود و هر چه دورتر نگه داریم و یا در حالت دولا شدن به سمت جلو، مخصوصا در حالت چرخش، جسم سنگینی را حمل یا جا به‌جا کنیم مانند جا به‌جایی گلدان، امکان آسیب رسیدن به به این قسمت‌ها بیش‌تر می‌باشد. بنابراین باید سعی شود از این نوع حرکات خودداری شود و اگر مجبور باشید که چیزی را از زمین بلند کنید حتما زانوها را خم کرده و با خم شدن هر دو زانو، آن جسم را کاملا نزدیک به بدنتان بردارید. حتی‌الامکان سعی کنید برای جا به‌جایی اجسام سنگین از وسایل کمکی مثل ریل، چرخ و اهرم استفاده کنید.

 

 بیماری دیسک کمر بیش‌تر در چه افرادی دیده می‌شود؟ آیا ژنتیک نقش موثری در ایجاد آن دارد یا نه؟

 بیماری دیسک کمر معمولا از دهه سوم به بعد ایجاد می‌شود، البته در زنان جوان، دیسک جوانی هم دیده می‌شود، ولی بسیار نادر است. قابل ذکر است که دیسک جوانی در مهره‌های کمر ایجاد نمی‌شود و در مهره‌های پشتی (قسمت بالای مهره‌های کمری) در اثر ضربه اتفاق می افتد و با توجه به اینکه در حدود سن20 سالگی پدیده پیر شدن برای دیسک وجود ندارد و به اصطلاح دژنره نشده است و از سن 20 سالگی به بعد کم کم آب دیسک‌ها کم می‌شود و امکان شکننده شدن آنها و ترک‌های موجود بیش‌تر می‌شود. هر چه سن بالاتر رود، احتمال پیدا شدن دیسک زیادتر می‌شود. عوامل ژنتیکی نیز در پیدایش دیسک مطرح می‌باشد که در مواردی ممکن است تاثیرگذار باشد.


 علایم بالینی

 معمولا بیماری دیسک کمر با دردی در ناحیه کمر شروع می‌شود. در مراحل اولیه این درد فقط در کمر ایجاد می‌شود و به جاهای دیگر زیاد انتشار نمی‌یابد و اگر به آن توجه نشود و این فشارها ادامه پیدا کنند، به علت این که قسمت مرکزی مهره‌ها بیرون زدگی پیدا می‌کند و روی ریشه عصب فشار می‌آورد، آزردگی ریشه عصب به وجود می‌آید و به دنبال آن درد و سایر عوارض ایجاد می‌شود. این درد می تواند به باسن، پشت پا تا پایین پا و زانوها و مچ پا و حتی انگشتان امتداد باید قسمت‌های درگیر و میزان و نوع درد و انتشار آن به سطحی که دیسک در رفته است و به محل فشار روی ریشه‌های عصبی بستگی دارد.

 *علائم پارگی صفحه بین مهره‌ای کمری

 علائم بیرون‌ زدن‌ دیسک‌ بین‌ مهره‌ای‌ در قسمت‌ تحتانی‌ کمر و یا پارگی صفحه بین مهره‌ای کمری شامل موارد زیر است:

1. درد نواحی تحتانی‌تر پشت (کمر) که به خلف ران ها و قسمت‌ پشت‌ باسن‌، ران‌، ساق‌ پا، یا پا انتشار دارد. (درد سیاتیک) و معمولا در اثر حرکت شدیدتر می‌شود.

2. گرفتگی عضلات 

3. تشدید درد بر اثر کشیدگی و فشار (حرکت‌، سرفه‌، عطسه‌، بلندکردن‌ اشیاء، یا زور زدن‌ و دفع مدفوع ، دولا شدن و بالا آوردن مستقیم پا)

4. از بین رفتن رفلکس‌های عمیق تاندون

5. حساسیت شدید در ناحیه توزیع ریشه‌های عصب تحت تاثیر

6. از دست‌ دادن‌ اختیار ادرار و مدفوع، فلج و تحلیل‌ رفتن‌ و ضعف‌ عضلات‌ از عوارض‌ احتمالی‌ بیماری می باشد.

 *علایم پارگی صفحه بین مهره‌ای گردن 

در صورت‌ بیرون‌ زدن‌ دیسک‌ بین‌ مهره‌ای‌ در گردن ‌علائم زیر بروز می‌کند:

1. درد در گردن‌، شانه‌، یا در مسیر بازو به‌ سمت‌ دست که این درد با حرکت‌ بیشتر می‌شود.

2. ضعف‌، بی‌حسی‌، یا تحلیل‌ رفتن‌ عضلات‌ دست‌ (اندام‌ فوقانی‌)

3. سفتی گردن: حرکت گردن یا پشت برای مصدوم بسیار دشوار است و یا اصلا قادر به این کار نیست.

به عنوان مثال آسیب در نواحی كمر می‌تواند موجب بی‌حسی پاها حتی از دست‌ دادن‌ اختیار ادرار و مدفوع یا فلج و تحلیل‌ رفتن‌ و ضعف‌ عضلات‌ شود. همچنین بیمار از ناحیه زانو به پایین علائمی نظیر درد، بی‌حسی، گزگز و مورمور، احساس سردی یا گرمی، گرفتگی مكرر عضلانی، ضعف یا لاغر شدن را تجربه می‌كند، بیماری كه دچار دیسك كمری است نمی‌تواند براحتی خم شود و هنگام خم شدن احساس می‌كند كه رگی در پشت زانویش كشیدگی پیدا می‌كند. درد بیمار با سرفه زدن تشدید می‌شود. گاهی بیماران فقط از وجود گزگز و مور مور یا ضعف یا درد در ناحیه ساق، مچ پا یا انگشتان پای خود شاكی هستند و كمر آنها اصلا درد ندارد. برای بیشتر این بیماران پذیرش این‌كه مشكلات آنها به علت وجود بیماری در ناحیه كمر است، خیلی سخت است.در مهره‌های گردنی این علائم به صورت ضعف‌، بی‌حسی‌، یا تحلیل‌ رفتن‌ عضلات‌ دست‌ دیده می‌شود. علایمی نظیر گزگز و مورمور، بی‌حسی، سرد یا گرم شدن، احساس ضعف و درد در ناحیه ساعد، كف دست و انگشتان نیز ممكن است رخ دهد.

 

 تشخیص
 اقداماتی‌ که‌ برای‌ تأیید تشخیص‌ انجام‌ می‌شوند ممکن‌ است‌ شامل‌ موارد زیر باشند:
1. عکسبرداری‌ از گردن‌ یا قسمت‌ پایینی‌ ستون‌ مهره‌ای‌ به‌ کمک‌ اشعه‌ ایکس‌، از جمله‌ انجام‌ میلوگرام‌ (تزریق‌ ماده‌ رنگی‌ در مایع‌ اطراف‌ ستون‌ مهره‌ای‌ که‌ به‌ هنگام‌ عکسبرداری‌ با اشعه‌ ایکس‌ به‌ راحتی‌ دیده‌ می‌شود) دیسکوگرافی‌)
2. سی‌تی‌اسکن

3. ام آر آی MRI 

 

 درمان

 درمان براساس شدت بیماری فرق می كند. در موارد شدید كه بیرون زدگی دیسك بزرگ است و سبب فلج اندامهای تحتانی و یا بی اختیاری در دفع ادرار یا مدفوع می شود، جراحی باید به سرعت انجام شود. در مواردی كه با فتق دیسك فلج مختصری ایجاد شده است، اما بتدریج میزان فلج رو به افزایش است نیز باید فوری جراحی صورت بگیرد. در سایر موارد معمولاً به بیمار به مدت یك هفته تا 10 روز استراحت نسبی توصیه می شود.

طی این مدت بیمار باید از نشستن حتی الامكان پرهیز كند و از خم و راست شدن و برداشتن اشیای سنگین یا رانندگی نیز دوری نماید. معمولاً طی این مدت به بیمار داروهای مسكن تجویز می شود. اغلب بیماران طی این مدت 10 روزه، بهبود قابل توجهی پیدا می كنند. می توان بعد از  10  تا  14 روز از زمان شروع بیماری، برای بیمار ورزشهای مخصوصی را تجویز نمود كه آب درمانی و راه رفتن در آب در قسمت كم عمق استخر می باشد و نیز نرمشهای كششی برای عضلات كمر و شكم نیز مفید است.

می توان از فیزیوتراپی نیز در این مرحله سود جست. تأثیر روشهای درمانی نظیر طب سوزنی، حجامت، استفاده از زالو و داغ كردن ثابت نشده است. روشهای درمانی «كایروپراكتیك» در دیسك كمر ممكن است خطرناك باشد و در درصد كمی از بیماران ممكن است سبب تشدید علایم شود.

اگر 4 تا 6 هفته از درمان بیمار مبتلا به فتق دیسك كمری بگذرد و بیمار همچنان درد شدیدی بخصوص در پاها احساس كند یا فلج خفیف، اما پایداری در اندام تحتانی وجود داشته باشد به طوری كه بیمار نتواند فعالیتهای روزمره خود را بخوبی انجام دهد، انجام جراحی توصیه می شود.

 درصد زیادی از بیمارانی كه فتق دیسك كمری دارند با درمانهای یاد شده و بدون جراحی كاملاً بهبود می یابند. البته احتمال عود كردن بیماری در آنها در آینده وجود دارد و باید مواردی نظیر پرهیز از برداشتن اشیای سنگین را همیشه رعایت كنند.
در برخی از بیماران، علایم بیماری حالت مزمن پیدا می كند و تا ماهها و یا حتی سالها بیمار بصورت دوره ای با علایم بیماری دست و پنجه نرم می كند.

در بیمارانی كه مورد عمل جراحی قرار می گیرند، اگر انتخاب بیمار مناسب باشد و جراحی بخوبی انجام گیرد، انتظار می رود بیمار بین 90 تا 95 درصد بهبود یابد. بیشتر بیماران بعد از عمل نیز از درد كمر، گزگز و مور مور خفیف و احساس سرد شدن پاها شكایت دارند.

 

 ده نکته ی کلی در مورد دیسک کمر

۱- فورا در بستری که دارای تشک سفت است به پشت بخوابید و پاهایتان را جمع کنید. سعی کنید بیشتر از ۲۰ روز (هر چند احساس بهبود کنید) در رختخواب استراحت کنید.

۲- از توالت ایرانی استفاده نکنید ،بلکه از توالت فرنگی استفاده کنید. اگر در خانه شما توالت فرنگی نیست، باید وسیله ای مشابه آن تهیه کنید.

۳- غذاهای سبک و رقیق میل کنید.

۴- از خوردن غذاهای سرد پرهیز کنید. در عوض خوراکیهای گرم بخورید.

۵- بعد از برخاستن از بستر و به کار بردن نسخه های گفته شده سعی کنید چیز سنگین تر از ۳ کیلو را حمل نکنید. کشتی نگیرید. تنه به کسی نزنید. و تنه نخورید. از جوی نپرید. روی مبل نرم ننشینید. سر پا نایستید. کمرتان را گرم نگه دارید. در هنگام عمل مقاربت بالا قرار نگیرید. زیاد عمل مقاربت انجام ندهید. عصبانی نشوید. از خوراکیهایی که دارای ویتامین (آ- ب- ای) است استفاده کنید. جوانۀ گندم، شکر سرخ، ملاس سیاه، سیب، هویج بخورید. هر روز چای نعنا، آویشن و یا مرزه دم کرده بخورید.

۶- اگر بیمار مبتلا به دیسک چاق است، حتما وزنش را کم کند.چون وزن زیاد خود برای دیسک ضرر زیاد دارد.

۷- بیمار بهبود یافته از دیسک همانند ظرف چینی مرمت شده است. نباید خود را سالم تصور کند و از دستورات شماره ۵ تا پایان عمر سر باز زند.

۸- اگر کسی از شما تقاضا کرد که اتومبیل او را هل بد هید، نخست به خود فکر کنید و بگوئید ببخشید، نمی توانم. مبتلا به دیسک هستم و بگذرید.

۹- با آب سرد استحمام نکنید. و کفش پاشنه بلند نپوشید.

۱۰- شنا در استخر و دریا برای بیمار مبتلا به دیسک مفید است





درباره وبلاگ:



آرشیو:


آخرین پستها:


پیوندهای روزانه:


نویسندگان:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox